ایجاد سازمان رگولاتوری در ایران را میتوان نقطهعطفی در خصوصیسازی بازار IT کشور دانست. سازمانی که با وضع قوانین و مقررات میتواند رشد و شکوفایی بخش خصوصی را در بخش ارتباطات کشور فراهم سازد.
یکی از مهمترین اصول در ارائهی خدمات ارتباطی به کاربران، کیفیت سرویسهای ارائه شده از سوی سرویسدهندههاست که سطح کیفیت این سرویسها نیز از طرف رگولاتوری تعیین میشود. اما قیمت سرویسهای ارائه شده خارج از حوزهی فعالیت رگولاتورها است و رگولاتورها با ایجاد شرایط رقابتی در بازار ارائهی خدمات باید قیمتها را کنترل کنند.
شاید پس از وضع قوانین، مهمترین وظیفهی سازمان تنظیم مقررات، ایجاد بازار رقابتی باشد، موضوعی که حتی رییس این سازمان در گردهمآیی سراسری مدیران وزارت ارتباطات به آن اشاره کرد.
با این حال، به نظر میرسد که رویکرد این سازمان در عمل چندان مطابق این اصل نبوده است. متوقف شدن صدور پروانه ISP برای بخش خصوصی شاید بارزترین نمونهی این عملکرد است.
در حقیقت تعداد کاربران اینترنتی ایران، نسبت به سایر کشورهای خاورمیانه در وضعیت مطلوبی قرار ندارد و این شایستهی ایران اسلامی نیست، بنابراین توقف صدور مجوز ISP ها سوال برانگیز است.
در این میان، شاید تعداد زیاد ISP ها در ایران بهانهای برای متوقف کردن صدور پروانه ISP ها باشد، اما این بهانه تقریبا با هیچ منطقی قابل قبول نیست. چراکه اگر این تعداد ISP توانایی گسترش اینترنت در کشور را داشتند، تا به امروز باید تعداد کاربران اینترنتی ایران بسیار فراتر از رقم هفت میلیون بود.
بسیاری از ISP هایی که در حال حاضر فعال هستند، شرکتهایی کوچک با کاربران اندک هستند.
البته انتظار اینکه ISP ها یک شبه رشد کنند و به حد همتاهای بزرگ خود در دنیا تبدیل شوند، تصور صحیحی نیست. از سوی دیگر محدود کردن بازار به تعداد محدود ISP های موجود، تصمیمی است که با رقابتی کردن فضای کار کاملا متضاد بوده و باعث ایجاد رانت برای شرکتهای خاص خواهد شد.
به هر شکل، وجود تعداد زیاد ISP های کوچک معضلی است که خدمات به آنها را مشکل میسازد، اما به عقیدهِ برخی کارشناسان، به نظر میرسد رگولاتوری برای حل این مشکل، سادهترین راه حل یعنی پاک کردن صورت مساله را انتخاب کرده است؛ در صورتیکه این سازمان میتوانست با وضع قوانین در رابطه با حداقل پهنای باند ارائه شده به هر ISP عملا شرکتهای خیلی کوچک را از دور خارج و یا آنها را مجبور به گسترش یا ایجاد کنسرسیوم کند.
در حال حاضر، حداقل پهنای باند ارائه شده از طرف شرکت فناوری اطلاعات، 64 کیلو بیت در ثانیه است که سالهاست این پهنای باند برای استفاده یک ISP منسوخ شده است. اما تعداد زیادی ISP در کشور وجود دارند که با این مقدار پهنای باند یا اندکی بیشتر فعالیت می کنند.
به نظر میرسد که تغییر نگرش در ارایهی پهنای باند به ISPها در کشور به حداقل دو مگا بیت بر ثانیه علاوه بر اینکه باعث گسترش ISP های موجود میشود، کیفیت خدمات ارائه شده را نیز تا حد زیادی افزایش خواهد داد.
امید است که در آینده شاهد ایجاد فضای رقابتی از سوی رگولاتوری با شرایط یکسان برای تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی باشیم .